تاریخ مد همواره در دوره های گذار فرهنگی، شاهد طغیان علیه ساختارهای سفت وسخت و فرم های تحمیلی بوده است. واژه بوهمین (Bohemian) نخستین بار در قرن نوزدهم میلادی در محله های هنری پاریس برای توصیف هنرمندان، شاعران و نویسندگانی به کار رفت که فارغ از قیدوبندهای خشک طبقه بورژوا، زیست کولی وار، آزادانه و سرشار از خلاقیت را برگزیده بودند. آن ها لباس هایی رها از محدودیت، دوخته شده از پارچه های خنک، بدون خطوط اتوکشیده خشک و همراه با نشانه هایی از سفرها و فرهنگ های گوناگون بر تن می کردند.
امروز، پس از گذشت دهه ها و تغییر مداوم جریان های پوشش، همان تمایل به سبکی، صداقت با خود و پیوند با طبیعت در خیابان های کلان شهرهای ایران، از کافه های ولیعصر تهران تا بازارهای تاریخی اصفهان و شیراز، با قدرتی دوچندان جوانه زده است. نسل جوان و جامعه پیشروی علاقه مند به فشن در ایران، دیگر اشتیاقی به قالب های رسمی، برش های آزاردهنده و پوشش های غیرمنعطف نشان نمی دهد. شتاب فزاینده زندگی شهری، خستگی از متریال های نایلونی و پلاستیکی و نیاز به بازتاب جهان بینی مستقل، سبب شده تا جریان مد بوهمین به یک انتخاب هویتی و پایدار برای دختران و زنان خوش پوش بدل شود؛ جریانی که در آن راحتی جسم، آرامش روان و زیبایی اصیل بر هم منطبق می شوند.
راهنمای مطالعه
اصول بنیادین مد بوهو
استایل بوهمین یا در اصطلاح روزمره «بوهو»، مجموعه ای از قواعد تحمیلی نیست؛ رویکردی حسی به پوشاک است که بر پایه چند اصل کلیدی پایه ریزی می شود. در هر راهنمای استایل بوهو، نخستین توصیه این است: «لباس باید با تنفس بدن هماهنگ باشد، نه اینکه تن را در بند نگاه دارد».
برای دستیابی به جوهره این سبک، باید سه ستون اصلی آن را به خوبی شناخت:
الف) تکنیک لایه لایه پوشیدن
لایه بندی یکی از جذاب ترین مهارت های بصری در این سبک است. ترکیب یک پیراهن بلند وال یا کتان در زیر، جلیقه ای سوزن دوزی شده روی آن و یک کیمونوی باز یا شال رها بر روی شانه ها، به استایل عمق و بُعد می بخشد. این شیوه نه تنها تنوع بالایی در فصول متغیر مانند بهار و پاییز پدید می آورد، بلکه امکان بازی با بلندی ها، چین ها و بافت های پارچه ای گوناگون را میسر می سازد.
ب) پناه بردن به بافت های طبیعی
پارچه های مورد استفاده در این سبک مستقیما از دل زمین و گیاهان سرچشمه می گیرند؛ کتان متراکم، لینن ناصاف و تنفس پذیر، وال های پنبه ای بسیار سبک، شانتون های تار و پودی و بافت های زبر و چشم نواز کنف. حضور این الیاف طبیعی حسی از لطافت، خاک و طراوت را منتقل می کند و با گذر زمان و هر بار شست وشو، لطیف تر و جاافتاده تر به چشم می آیند.
ج) فرار از خطوط تیز و الگوهای قالبی
در دنیای بوهو، آستین های کلوش، یقه های شل، دامن های چندطبقه چین دار و برش های آزاد جای دوخت های شق ورق و پدهای سرشانه ضخیم را می گیرند. این آزادی در حرکت، حس رهایی در پیاده روی های طولانی و قرارهای دوستانه را دوچندان می کند.
بومی سازی سبک بوهمین با پوشش ایرانی
شاید بزرگ ترین نقطه قوت سبک بوهمین، انعطاف پذیری فوق العاده آن برای پیوند خوردن با خرده فرهنگ ها و آیین های بومی باشد. این سبک هنگامی که وارد جغرافیای ایران شد، پیوندی طبیعی با تاریخ کهن نساجی و سنت های پوشش شرقی برقرار کرد. الگوهای پوشاک سنتی اقوام ایرانی از دیرباز همواره سرشار از چین های آزاد، دامن های طبقه ای، شال های پهن و سوزن دوزی های پرکار بوده است؛ همان المان هایی که جان مایه مد کولی وار را شکل می دهند.
امروزه پدیده [استایل بوهو در ایران] یک اقتباس سطحی از استایل های فستیوالی غربی نیست؛ بلکه خوانشی دوباره از اصالت شرقی در همنشینی با نیازهای روزمره زن امروز است:
- مانتوهای عبایی و کیمونوهای لینن: مانتوهای جلوباز با فرم های دراپه، عبایی و برش های اورسایز دوخته شده از پارچه های نخی و لینن، پای ثابت این سبک در شهرهای ایران هستند. این مانتوها با حرکت نسیم جلوه ای مواج و آرام می یابند.
- شومیزهای گشاد و شلوارهای دامنی کتان: شلوارهای وایدلگ، فاق بلند یا شلوارهای دامنی پنبه ای که با یک کمربند بافته شده از الیاف کنف روی کمر محکم می شوند، ترکیبی کژوال، پوشیده و بسیار خوشایند برای دانشگاه، کارگاه های هنری یا فضاهای کاری خلاقانه می آفرینند.
- شال های دست بافت و چروک: شال های نخی، الیاف طبیعی و وال که حاشیه های ریش دار دست بافت دارند و به جای گره های پیچیده، به شکلی رها و معلق به دور گردن یا روی سر انداخته می شوند، به چهره حالتی آرام، بدون تکلف و شاعرانه هدیه می دهند.
نقطه عطف استایل بوهو و جایگاه کیف های دست دوز
اگر در یک استایل بوهمین، لباس ها بوم نقاشی را فراهم کنند، این اکسسوری ها هستند که روایت اصلی، روح و هویت را به تصویر اضافه می نمایند. در این سبک، اکسسوری هرگز یک شیء تزئینی کم اهمیت و ثانویه تلقی نمی شود، بلکه دقیقا همان نقطه ای است که اصالت از یک نواختی متمایز می گردد. استفاده از کیف های صنعتی با رویه های براق، یراق آلات فلزی تیز و فرم های هندسی خشک، ضربه ای کاری به هارمونی ارگانیک سبک بوهو وارد می کند.
در نقطه مقابل، همراه داشتن یک کیف دست ساز که تاروپود آن با نخ های کتان، کرباس سنگین، کنف و هنر دست دوزندگان خلق شده باشد، امضای نهایی و غیرقابل انکار یک اوتفیت بوهو شیک است.
پالت های رنگی خاکی و زمین
پالت رنگی سبک بوهمین الهام گرفته از چشم اندازهای بکر طبیعت است؛ خاک بیابان، صخره های کهن، ادویه های مشرق زمین و شاخ وبرگ درختان. برخلاف جریان های مد گذرا که بر رنگ های نئونی، فسفری و تند تکیه می کنند، بوهو فضایی آرام، پخته و گرم پدید می آورد که چشم هرگز از دیدن آن خسته نمی شود.
برای استفاده هوشمندانه از رنگ های زمین محور، می توان از الگوی زیر برای تنظیم کمد لباس در چهار فصل بهره برد:
بهار و تابستان؛ خنکای شنی و طراوت زیتون
در ماه های گرم، پالت رنگی به سمت طیف های روشن تر زمین تمایل می یابد. پایه های رنگی کرم، بژ، شنی، صدفی و استخوانی در ترکیب با تناژهای خنک مانند سبز مریم گلی، خاکی روشن و سفالی ملایم، حس سبکی فوق العاده ای ایجاد می کنند. کیف های کنفی یا توت بگ های متقال با نقش های دست نگار سبز و آبی، این طراوت را کامل می سازند.
پاییز و زمستان؛ گرمای ادویه ها و خاک تفت دیده
با فرارسیدن سرما، طیف های عمیق تر از راه می رسند؛ آجری پررنگ، خردلی تیره، نارنجی دارچینی، اخرایی، زردچوبه ای، قهوه ای سوخته و زیتونی لجنی. یک پانچوی پشمی به رنگ دارچین همراه با شال خردلی و کیفی سوزن دوزی شده با نقوش تیره و اصیل، گرمایی روح نواز در خاکستری روزهای سرد سال می آفریند.

